Introduction-"২০২৭ চনৰ ফাইনেল পৰীক্ষাৰ বাবে Political Science Part-A (ৰাজনীতি বিজ্ঞান ক- অংশ) ৰ এই দ্বি-ৰাষ্ট্ৰবাদৰ অৱসান (Chapter 1) পাঠটো অতি দৰকাৰী। ইয়াৰ সকলো গুৰুত্বপূৰ্ণ প্ৰশ্ন উত্তৰ তলত দিয়া হ'ল।"
অধ্যায় ১
(ক – অংশ) --সমসাময়িক বিশ্ব ৰাজনীতি
দ্বি-ৰাষ্ট্ৰবাদৰ অৱসান
1 1 Marks Question Answers:-
1. বাৰ্লিন দেৱাল কেতিয়া নিৰ্মাণ কৰা
হৈছিল?
উত্তৰ: বাৰ্লিন দেৱাল ১৯৬১ চনত নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল।
*ইয়াৰ দৈৰ্ঘ্য ১৫০ কি.মি আছিল।
2. বাৰ্লিন
দেৱালখন কেতিয়া জনসাধাৰণে ভাঙি পেলাইছিল?
3. বাৰ্লিন
দেৱালখন কিমান বছৰ থিয় দি আছিল?
4. বাৰ্লিন
দেৱালৰ ভাঙোনে কিহৰ ইংগিত বহন কৰিছিল?
5. USSR ৰ সম্পূৰ্ণ ৰূপটো কি?
6. ছোভিয়েট
সমাজবাদী গণৰাজ্যিক সংঘ (USSR) কেতিয়া প্ৰতিষ্ঠা হৈছিল?
7. বলছেভিক
সাম্যবাদী দলৰ প্ৰতিষ্ঠাতা আৰু USSR গঠনৰ মূল নেতা জনৰ
নাম কি?
8. USSR ত কেইখন ৰাজ্য অন্তৰ্ভূক্ত আছিল?
9. ১৯৮৫ চনত ছোভিয়েট ইউনিয়নৰ সাধাৰণ সম্পাদক
হিচাপে কোন অধিস্থিত হৈছিল?
10.
ছোভিয়েট ইনিয়নৰ পতন কেতিয়া হৈছিল?
অতি চমু প্ৰশ্ন উত্তৰ-১ নম্বৰৰ
১। USSR কেতিয়া গঠন কৰা হৈছিল?
২। বিশ্ব ৰাজনীতিৰ পৰা দ্বি-মেৰুৰ কেতিয়া সমাপ্তি
ঘটিছিল?
৩।
মিখাইল গৰ্বাচেভ কোন?
৪।
ছোভিয়েট ইউনিয়নৰ উত্তৰাধিকাৰী ৰাষ্ট্ৰ কোন আছিল?
৫। বাক্যটো শুদ্ধ কৰা:
(a) ষ্টেলিনে ছোভিয়েট ইউনিয়নত
সংস্কাৰ আঁচনি আৰম্ভ কৰিছিল।
৬। USSR কোনটো দলে শাসন কৰিছিল?
৭। USSR ৰ ভাঙোনৰ গুৰুত্বপূৰ্ণ
কাৰণটো কি আছিল?
৮।
ছোভিয়েট ইউনিয়নৰ ভাঙোনৰ পাছত একমাত্ৰ শক্তিশালী হিচাপে কোন পৰিণত হৈছিল?
৯। CIS ৰ সম্পূৰ্ণ নামটো কি?
১০।
ছোভিয়েট ইউনিয়নে কোনটো আদৰ্শৰ ওপৰত বিশ্বাস কৰিছিল?
১১।
ৱাৰশ্ব চুক্তি কেতিয়া সম্পাদন কৰা হৈছিল?
১২। 'দ্বিতীয় বিশ্ব'ৰ পতন বুলি ক'লে কোনখন দেশৰ পতনক বুজায়?
১৩।
কোনখন দেশৰ ভাঙোনৰ লগে লগে শীতল যুদ্ধৰ অন্ত পৰিছিল?
১৪। কোন
বছৰত ৰাছিয়াই ৰাষ্ট্ৰসংঘত USSR ৰ আসনখন হস্তগত কৰিছিল?
১৫।
ছোভিয়েট ইউনিয়নত কিমানখন স্বায়ত্তশাসিত প্ৰজাতন্ত্ৰ সংযুক্ত হৈ আছিল?
১৬।
বলচেভিক কমিউনিষ্ট পাৰ্টীৰ প্ৰতিষ্ঠাপক কোন আছিল?
১৭।
ৰাছিয়াৰ প্ৰথমগৰাকী নিৰ্বাচিত ৰাষ্ট্ৰপতি কোন?
১৮। 'শ্বক থেৰাপী' (Shock
Therapy) বা আতংক প্ৰতিকাৰ ব্যৱস্থা মানে কি?
১৯।
ছোভিয়েট ইউনিয়ন কেতিয়া শক্তিশালী গোষ্ঠীত পৰিণত হৈছিল?
২০।
ছোভিয়েট ইনিয়নত ৰাজনৈতিক আৰু অৰ্থনৈতিক সংস্কাৰ কোনে আৰম্ভ কৰিছিল?
উত্তৰ: ছোভিয়েট ইনিয়নত
ৰাজনৈতিক আৰু অৰ্থনৈতিক সংস্কাৰ মিখাইল গৰ্ভাচেভে আৰম্ভ কৰিছিল।
চমু উত্তৰৰ প্ৰশ্ন- (২ নম্বৰৰ)
১। দ্বিতীয় বিশ্ব বুলিলে কি বুজায়?
২। গৰ্বাচেভে USSR-ত আৰম্ভ কৰা দুটা সংস্কাৰ
উল্লেখ কৰা।
৩। USSR-ৰ বিভাজন সম্পৰ্কীয় ঘোষণা কোনে আৰু
কেতিয়া কৰিছিল?
৪। পুঁজিবাদী ৰাষ্ট্ৰৰ পৰা ছোভিয়েট
অৰ্থনীতিক পৃথক কৰা দুটা বৈশিষ্ট্য লিখা।
উত্তৰ: ক) ছোভিয়েট অৰ্থনীতি সম্পূৰ্ণৰূপে
ৰাষ্ট্ৰৰ দ্বাৰা নিয়ন্ত্ৰিত আছিল, য’ত ব্যক্তিগত সম্পত্তিৰ ধাৰণা
নাছিল।
খ) ইয়াত উৎপাদনৰ আহিলাবোৰৰ মালিকীস্বত্ব চৰকাৰৰ হাতত আছিল, আনহাতে পুঁজিবাদী দেশত ই ব্যক্তিবিশেষৰ হাতত থাকে।
৫। ছোভিয়েট ইউনিয়নৰ ভাঙোনৰ পাছত সৃষ্টি
হোৱা দুখন স্বাধীন ৰাষ্ট্ৰৰ নাম লিখা।
উত্তৰ: ক)ৰাছিয়া
খ)ইউক্ৰেইন
৬। কমিউনিষ্ট ৰাজত্বৰ পৰৱৰ্তী কালৰ 'শ্বক থেৰাপী'য়ে কি বুজায়?
৭। ছোভিয়েট ইউনিয়নৰ ভাঙোনৰ পাছত বিশ্ব
ৰাজনীতিত ক্ষমতাৰ সম্পৰ্কৰ কেনেদৰে পৰিৱৰ্তন হৈছিল?
৮। ছোভিয়েটৰ বিভাজনে কিদৰে শীতল যুদ্ধৰ
বিবাদৰ অন্ত পেলাইছিল?
৯। 'ইতিহাসৰ বৃহৎ আৱৰ্জনা বিক্ৰী'
(Greatest Garage Sale in History) টো কি আছিল?
১০। এটাৰ পিছত এটাকৈ কিদৰে কমিউনিষ্ট
ৰাজত্বৰ পতন ঘটিছিল?
১১। আকস্মিকভাৱে ছোভিয়েট ইউনিয়নৰ পতনৰ
দুটা কাৰণ উল্লেখ কৰা।
উত্তৰ: ক) অৰ্থনৈতিক স্থবিৰতা:- ছোভিয়েট ইউনিয়ন সামৰিক প্ৰতিযোগিতাত
আমেৰিকাৰ লগত অৱতীৰ্ণ হৈ আণৱিক শক্তি বৃদ্ধি কৰাত অধিক গুৰুত্ৱ দিয়াত ছোভিয়েট
ইউনিয়নত অৰ্থনৈতিক স্থবিৰতা আহি পৰিছিল।
১২। ছোভিয়েট ৰাজনৈতিক ব্যৱস্থাৰ দুটা
বৈশিষ্ট্য লিখা।
উত্তৰ: ক) ছোভিয়েট ইউনিয়নত একদলীয় শাসন
ব্যৱস্থা আছিল (কমিউনিষ্ট পাৰ্টি বা সাম্যবাদী দল)।
খ) ছোভিয়েট ইউনিয়নত ৰাজ্য বা চৰকাৰৰ
দ্বাৰা নিয়ন্ত্ৰিত কেন্দ্ৰীয় অৰ্থনীতি দেখা যায়।
১৩। শ্বক থেৰাপীৰ দুটা নেতিবাচক প্ৰভাৱ
উল্লেখ কৰা।
উত্তৰ: ক) পূঁজিবাদী ব্যৱস্থা গঢ়ি তোলাৰ বাবে
ছোভিয়েট ইউনিয়নৰ সামাজিক কল্যাণৰ আঁচনি সমূহ বিলোপ কৰা হৈছিল।
ক) সাম্যবাদৰ পৰা পুঁজিবাদলৈ হোৱা
পৰিৱৰ্তনৰ ফলত মুদ্ৰা(ৰুবুল)ৰ মূল্য অভাৱনীয় ভাৱে হ্ৰাস পায় আৰু মুদ্ৰাস্ফীতিৰ
সৃষ্টি হয়।
১৪। 'গ্লাচনষ্ট'
(Glasnost) ৰ অৰ্থ ব্যাখ্যা কৰা।
১৫। 'নিচেই ওচৰা-উচৰি'
(Near Abroad) বুলিলে কি বুজা?
১৬। 'বৃহৎ খেল' (Great
Game) খন কি?
১৭। বাৰ্লিনৰ দেৱাল কেতিয়া ভঙা হৈছিল?
১৮। শ্বক থেৰাপীৰ ৰাজনৈতিক পৰিণতি নিৰ্ণয়
কৰা।
উত্তৰ: শ্বক থেৰাপীয়ে ৰাজনৈতিক পৰিণতি হৈছে- ৰাছিয়া
আৰু পূৰ্বৰ ছোভিয়েট গণৰাজ্যসমূহৰ গণতান্ত্ৰিক প্ৰতিষ্ঠানসমূহক দুৰ্বল কৰি
তুলিছিল। ৰাষ্ট্ৰপতিৰ হাতত অধিক ক্ষমতা কেন্দ্ৰীভূত হোৱাৰ ফলত সংসদসমূহ শক্তিহীন
হৈ পৰিছিল।
চমু উত্তৰৰ প্ৰশ্ন-(৪ আৰু ৬ নম্বৰৰ)
১। ছোভিয়েট ইউনিয়ন ভাঙোনৰ কাৰণ সমূহ আলোচনা
কৰা?
গ) জনসাধাৰণৰ অসন্তুষ্টি:- পশ্চিমীয়া দেশবোৰত থকা সুবিধা সমূহৰ
বিষয়ে ছোভিয়েট ইউনিয়নৰ জনগণে জানিব পাৰিছিল। বাক্ স্বাধীনতা, অৰ্থনৈতিক স্বাধীনতা
নথকা ছোভিয়েট ব্যৱস্থাৰ প্ৰতি ইয়াৰ জনসাধাৰণ অসন্তুষ্ট হৈ পৰিছিল।
২। ছোভিয়েট ইউনিয়ন
ভাঙোনৰ পৰিণতি বা ফলাফল সমূহ লিখা?
খ) একক মহাশক্তি হিচাপে আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰৰ উত্থান:- ছোভিয়েট ইউনিয়নৰ পতনৰ ফলত আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰই একক মহাশক্তি হিচাপে গোটেই
বিশ্বত আধিপত্য আৰম্ভ কৰে।
গ) বহু সংখ্যক নতুন স্বাধীন ৰাষ্ট্ৰৰ উত্থান:- ছোভিয়েট ইউনিয়নৰ পতনৰ ফলত বহুসংখ্যক নতুন স্বাধীন ৰাষ্ট্ৰৰ উত্থান ঘটে।
ঘ) পূজিবাদী ব্য়ৱস্থাৰ উত্থান:-
ছোভিয়েট ইউনিয়ন বিভাজন হোৱাত আমেৰিকাৰ পূজিবাদী আদৰ্শই গা কৰি
উঠিছিল।
৩। সংকট নিৰাময়/ আঘাত
নিৰাময়/ আতংক প্ৰতিকাৰ ব্য়ৱস্থা বা শ্বক থেৰাপি কি? ইয়াৰ ফলাফল সমূহ লিখা।
‘শ্বক থেৰাপি’ৰ ইতিবাচক ফলাফল আৰু
নেতিবাচক দুই ধৰণৰ ফলাফল দেখা যায়।
‘শ্বক থেৰাপি’ৰ
ইতিবাচক ফলাফল সমূহ হ’ল:-
ক) বিশ্ববেংক আৰু আন্তৰ্জাতিক মুদ্ৰা
নিধিৰ সহযোগত দেশসমূহৰ অৰ্থনৈতিক পুনৰ গঠন কৰাৰ ক্ষেত্ৰত আঘাত নিৰাময়ে
গুৰুত্বপূৰ্ণ বৰঙনি আগবঢ়ায়।
খ) ইয়াৰ ফলত নতুন ৰাষ্ট্ৰবোৰে পশ্চিমীয়া
দেশবোৰৰ লগত অৰ্থনৈতিক চুক্তি সম্পাদন কৰিবলৈ সক্ষম হৈছিল।
গ) আঘাত নিৰাময়ে দেশসমূহত বৈদেশিক
বিনিয়োগৰ পথ মুকলি কৰি অৰ্থনৈতিক উন্নয়ন আৰু বিকাশত অৰিহণা যোগায়।
‘শ্বক থেৰাপি’ৰ
নেতিবাচক ফলাফল:-
খ) পুঁজিবাদী ব্য়ৱস্থা গঢ়ি তোলাৰ বাবে
ছোভিয়েট ইউনিয়নৰ সামাজিক কল্যাণৰ আঁচনি সমূহ বিলোপ কৰা হৈছিল।
গ) দেশসমূহত গণতন্ত্ৰ প্ৰতিষ্ঠা কৰিব
বিচৰা হৈছিল যদিও বেছিভাগ দেশতে গণতন্ত্ৰৰ পৰিৱৰ্তে স্বৰাজ্য প্ৰৱৰ্তন হোৱা দেখা গ’ল।
ঘ) ক’লা বজাৰৰ সৃষ্টি হোৱা দেখা
গৈছিল।
গতিকে
দেখা গ’ল
যে শ্বক থেৰাপিত ইতিবাচক আৰু নেতিবাচক দুয়ো ধৰণৰ ফলাফল দেখা যায়।
৪। উত্তৰৰ সাম্য়বাদী দেশসূহৰ লগত ভাৰতৰ সম্পৰ্ক আলোচনা
কৰা।
Or
ৰাছিয়াৰ সৈতে ভাৰতৰ সম্পৰ্ক আলোচনা কৰা।
উত্তৰ: ভাৰতবৰ্ষই স্বাধীনতা লাভ কৰা পিছৰে পৰাই
সাম্যবাদী দেশ সমূহৰ লগত এক সু-সম্পৰ্ক বজাই ৰাখি চলিছিল। এই সাম্যবাদী দেশসমূহৰ
ভিতৰত ৰাছিয়াৰ লগত ভাৰতৰ সম্পৰ্ক আটাইতকৈ বেছি শক্তিশালী আৰু বন্ধুত্বপূৰ্ণ আছিল।
ভাৰতৰ বৈদেশিক নীতিৰ এটা মূল আধাৰ হ’ল ৰাছিয়াৰ সৈতে ভাৰতৰ সু-সম্পৰ্ক বজাই ৰখা।
ক) অৰ্থনৈতিক ক্ষেত্ৰ:- ভাৰতৰ অৰ্থনৈতিক উন্নয়নৰ ক্ষেত্ৰত
ৰাছিয়াৰ যথেষ্ট অৱদান আছে। বৈদেশিক মুদ্ৰা অৰ্জন কৰাৰ ক্ষেত্ৰত ৰাছিয়াই ভাৰতক বহু
পৰিমাণে সহায় কৰিছিল।
খ) আন্তৰ্জাতিক ক্ষেত্ৰ:- আন্তৰ্জাতিক ক্ষেত্ৰত দুয়োখন দেশেই
কিছুমান মৌলিক প্ৰমূল্যৰ প্ৰচাৰ আৰু প্ৰসাৰণৰ বাবে যৌথভাৱে কাম কৰি আহিছ। তাৰ
ভিতৰত অন্যতম হ’ল- সামৰিক নিৰাপত্তা, আলোচনাৰ মাধ্যমেৰে
আন্তৰ্জাতিক সংঘাতৰ সমাধান, সকলো দেশৰ স্বাধীন বৈদেশিক নীতিৰ
প্ৰতি সন্মান প্ৰদৰ্শন আদি
ঙ) সামৰিক ক্ষেত্ৰ:- ভাৰতৰ সামৰিক ক্ষেত্ৰত ৰাছিয়াৰ অৱদান
আটাইতকৈ বেছি। ভাৰতে প্ৰায়বোৰ যুদ্ধৰ ক্ষেত্ৰত অস্ত্ৰ-পাতি ৰাছিয়াৰ পৰাই লাভ কৰে।
ভাৰতে ৰাছিয়াৰ লগত কেইবাটাও সামৰিক চুক্তি সম্পাদন কৰিছে।
চ) সাংস্কৃতিক ক্ষেত্ৰ:- ভাৰত-ৰাছিয়াৰ সাংস্কৃতিক সম্পৰ্ক সুমধুৰ। ভাৰতৰ হিন্দী চিনেমা আৰু গান ৰাছিয়াত যথেষ্ট
জনপ্ৰিয়।
গতিকে দেখা গ’ল যে ৰাছিয়াত আৰু ভাৰতৰ
মাজত যি মধুৰ আৰু গভীৰ বন্ধুত্ব পূৰ্ণ সম্পৰ্ক গঢ়ি উঠিছিল তাৰ আধাৰ হ’ল পাৰস্পৰিক লাভালাভ আৰু স্বাৰ্থসিদ্ধি। যিহেতু দুয়োখন দেশেই পৰস্পৰৰ বাবে
বিভিন্ন ধৰণেৰে অতি লাভৱান সেইবাবে পূৰ্বতে গঢ়ি উঠা এই মধুৰ সম্পৰ্ক বৰ্তমানো
বৰ্তি আছে।
৫। ছোভিয়েট ইনিয়নৰ পৰা নতুনকৈ উদ্ভৱ হোৱা ৰাষ্ট্ৰ-সমূহৰ
ৰাজনৈতিক ব্য়ৱস্থা সম্পৰ্কে এটা চমু টোকা লিখা।
OR
ছোভিয়েট ইউনিয়নৰ ভাঙোনৰ পিছত নতুনকৈ গঠিত হোৱা
ৰাষ্ট্ৰসমূহৰ প্ৰকৃত গণতান্ত্ৰিক ব্য়ৱস্থা প্ৰৱৰ্তন হৈছিলনে? তোমোৰ
মতামত আগবঢ়োৱা।
সেয়ে ইয়াত প্ৰকৃত গণতান্ত্ৰিক ব্যৱস্থা
প্ৰৱৰ্তন হোৱা নাই।
মূল সাৰাংশ (Chapter Summary) Click to See...
ইয়াত দ্বাদশ শ্ৰেণীৰ (Class 12 Political Science Book Part-A) ৰাজনীতি বিজ্ঞান পাঠ্যপুথিৰ ক-অংশৰ প্ৰথম অধ্যায়ৰ গুৰুত্ব প্ৰশ্নৰ উত্তৰ সমূহ খুব সুন্দৰভাৱে উপস্থাপন কৰা হৈছে। এই প্ৰশ্ন সমূহৰ উত্তৰ পাঠ্য়পুথি আধাৰত কৰা হৈছে। ইয়াৰ পৰা পৰীক্ষাৰ বাবে অধ্য়য়ন কৰি ছাত্ৰ-ছাত্ৰী সকলে কিছু পৰিমাণে হ'লেও উপকৃত হ'ব পাৰিব বুলিব আশাবাদী।
সঘনাই সোধা প্ৰশ্ন (FAQ) Click to See...
প্ৰশ্ন ১: এই নোটবোৰ ২০২৭ বৰ্ষৰ ফাইনেল পৰীক্ষাৰ বাবে উপযুক্ত নে?
উত্তৰ: হয়, এই সকলোবোৰ উত্তৰ শেহতীয়া AHSEC দ্বাদশ শ্ৰেণী পাঠ্যক্ৰম অনুযায়ী প্ৰস্তুত কৰা হৈছে।
প্ৰশ্ন ২: মই এই পাঠটোৰ PDF ডাউনলোড কৰিব পাৰিমনে?
উত্তৰ: আমি অতি সোনকালে আমাৰ ৱেবছাইটত PDF ডাউনলোডৰ সুবিধা উপলব্ধ কৰাম।
প্ৰশ্ন ৩: আন বিষয়ৰ নোটবোৰ ক'ত পাম?
উত্তৰ: আপুনি আমাৰ ৱেবছাইট EduAxom.com-ৰ 'Class 12' বা 'Class 10' মেনুত গৈ সকলো বিষয়ৰ নোট পাব পাৰে।
সামৰণি (Conclusion) Click to See...
আশা কৰোঁ এই নোটখিনিয়ে আপোনালোকক সহায় কৰিব। যদি আপোনাৰ কিবা সুধিবলগীয়া থাকে, তেন্তে কমেণ্ট বক্সত জনাব পাৰে। আপোনাৰ বন্ধুবৰ্গৰ সৈতেও এই পোষ্টটো শ্বেয়াৰ কৰিবলৈ নাপাহৰিব। ধন্যবাদ!
মূল সাৰাংশ (Chapter Summary) Click to See...
ইয়াত দ্বাদশ শ্ৰেণীৰ (Class 12 Political Science Book Part-A) ৰাজনীতি বিজ্ঞান পাঠ্যপুথিৰ ক-অংশৰ প্ৰথম অধ্যায়ৰ গুৰুত্ব প্ৰশ্নৰ উত্তৰ সমূহ খুব সুন্দৰভাৱে উপস্থাপন কৰা হৈছে। এই প্ৰশ্ন সমূহৰ উত্তৰ পাঠ্য়পুথি আধাৰত কৰা হৈছে। ইয়াৰ পৰা পৰীক্ষাৰ বাবে অধ্য়য়ন কৰি ছাত্ৰ-ছাত্ৰী সকলে কিছু পৰিমাণে হ'লেও উপকৃত হ'ব পাৰিব বুলিব আশাবাদী।
সঘনাই সোধা প্ৰশ্ন (FAQ) Click to See...
প্ৰশ্ন ১: এই নোটবোৰ ২০২৭ বৰ্ষৰ ফাইনেল পৰীক্ষাৰ বাবে উপযুক্ত নে?
উত্তৰ: হয়, এই সকলোবোৰ উত্তৰ শেহতীয়া AHSEC দ্বাদশ শ্ৰেণী পাঠ্যক্ৰম অনুযায়ী প্ৰস্তুত কৰা হৈছে।
প্ৰশ্ন ২: মই এই পাঠটোৰ PDF ডাউনলোড কৰিব পাৰিমনে?
উত্তৰ: আমি অতি সোনকালে আমাৰ ৱেবছাইটত PDF ডাউনলোডৰ সুবিধা উপলব্ধ কৰাম।
প্ৰশ্ন ৩: আন বিষয়ৰ নোটবোৰ ক'ত পাম?
উত্তৰ: আপুনি আমাৰ ৱেবছাইট EduAxom.com-ৰ 'Class 12' বা 'Class 10' মেনুত গৈ সকলো বিষয়ৰ নোট পাব পাৰে।
সামৰণি (Conclusion) Click to See...
আশা কৰোঁ এই নোটখিনিয়ে আপোনালোকক সহায় কৰিব। যদি আপোনাৰ কিবা সুধিবলগীয়া থাকে, তেন্তে কমেণ্ট বক্সত জনাব পাৰে। আপোনাৰ বন্ধুবৰ্গৰ সৈতেও এই পোষ্টটো শ্বেয়াৰ কৰিবলৈ নাপাহৰিব। ধন্যবাদ!
Post a Comment